ÇATI VE ÇATI SİSTEMLERİ

 Çatı sistemleri, söz konusu işlevi yerine getirmesi için, birbirini tamamlayan çeşitli alt sistemlerin belirli bir düzende bir araya gelmesinden oluşur. Bunlar, çatı kaplama sistemi, konstrüksiyon sistemi, yağmur suyu uzaklaştırma sistemi ve ses, buhar kesici, ısı, su vb. yalıtım malzemelerini kapsayan yalıtım sistemleridir

Çatı tipleri, çatı kaplama sistemleri, yalıtımlar gibi konular “Kiremit ve uygulama teknikleri” konusu ile birlikte ele alınacaktır.

Çatı Sistemi İçinde Kiremit ve Uygulanma Teknikleri 

Çatı Tipleri: 
Çatı tipleri çatının yapısına, kullanım şekline, konstrüksiyonuna, kaplamasına, yalıtımına bağlı olarak çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir.

Kullanım şekline göre: Üzerinde gezilen çatılar, Üzerinde gezilemeyen çatılar,

Yağış suyunun akışına ve biçimine göre: Düz çatılar, Az eğimli çatılar, Çok eğimli çatılar, Değişken eğimli çatılar.

Kaplama malzemesine göre: Bitüm esaslı kaplamalı çatılar, Çimento esaslı kaplamalı çatılar, Kil esaslı çatı kaplamalı çatılar, Metal esaslı kaplamalı çatılar, Plastik esaslı kaplamalı çatılar, Diğer (Cam, Taş, Ahşap) kaplamalı çatılar.

Çatının yalıtım şekline bağlı olarak: Soğuk çatılar, Sıcak çatılar

Konstrüksiyona göre: Oturtma, Asma, Karma Çatılar olmak üzere tiplere ve sınıflar ayrılabilirler.

Soğuk ve Sıcak Çatı Sistemleri

Eğimli çatılarda, kış aylarında ısı kayıplarını ve yaz aylarında ısı kazançlarını önleyerek, ısıtma ve soğutmadan kaynaklanan yakıt tüketimi ve enerji giderlerinin azaltılması, iç ortam ve iç yüzey sıcaklıklarının dengeli olmasını sağlayarak, terleme-küflenme gibi hasarların önlenmesi ve iç ortam ısısal konfor koşullarının sağlanması için, ısı yalıtım malzemesi kullanılır.

Eğimli çatılarda çatı sistemi, ısı yalıtım malzemesinin çatı içinde kullanıldığı yere bağlı olarak, soğuk ve sıcak çatılar olmak üzere iki şekilde sınıflandırılır. Soğuk çatılarda, ısı yalıtımı tavan-döşeme üzerinde yer alır,

 Bu tip çatılarda, çatı arası kullanılmaz. Sıcak çatılarda ise ısı yalıtım malzemesi, eğimi oluşturan çatı konstrüksiyon bileşeninin hizasında yer alır; örneğin ahşap konstrüksiyonlu çatılarda ısı yalıtım malzemesi merteklerin üstünde, arasında veya altında yer alır. Bu tip çatılarda, çatı arası yaşam alanı olarak kullanılır,

 Çatılarda Havalandırma: 

Çatı katmanları arasına ulaşan su buharını çatıdan atmak ve ısı yalıtım katmanlarının verimli olarak çalışmasını sağlamak amacıyla çatı kaplama malzemesi ile su yalıtım katmanı arasında sürekli ve etkin bir havalandırma sağlanmalıdır. Bu şekilde oluşturulan hava sirkülâsyonu ile yaz aylarında kiremit altında oluşan ısınmış durağan hava kütlesinin dışarı atılarak, çatı altında serin bir alan yaratılması, kışın ısı kaybı yaratılmadan bina içindeki nemin ve buharın kontrollü bir şekilde dışarı atılarak, çatı örtüsü üzerindeki karın doğal ve dengeli erimesinin sağlanır.

Çatılarda Su Yalıtımı:

Çatı kaplama malzemesinin altına çeşitli şekillerde girebilecek olan suların daha alt katmanlara ulaşmadan çatıdan uzaklaştırılması için bir su yalıtım katmanına ihtiyaç vardır. Bu katman yakın geçmişte ruberoid adı verilen zift emdirilmiş karton örtüler ile yapılmakta idi. Günümüzde bitüm esaslı veya bitüm içermeyen kiremit altı su yalıtım örtüleri veya kiremit altı oluklu su yalıtım levhaları kullanılmaktadır. Su yalıtım örtülerinin çatı betonu, kaplama tahtası veya ısı yalıtım katmanları üzerinde, çift lata (dikey ve yatay) sistemi ile uygulanması en doğru uygulama şeklidir.

Çatılarda Isı Yalıtımı:

Isı yalıtımı, enerji ve yakıt ekonomisi, sağlıklı ortam ve yaşam konforu açısından kaçınılmaz olmuştur. Çatılarda ısı yalıtımı muhakkak yapılmalıdır. Yapı elemanlarının genleşmesinin minimuma indirilmesi ve ısıtılan yapının kütlesinin ısısını uzun süre koruması açısından; ısı yalıtımının dıştan yapılması daha yararlıdır. Aynı sistem yazın soğutulan binalar için de geçerlidir.

Isı yalıtım malzemelerinin en temel özelliği ısı iletim katsayısıdır (?, W/mK) IS0 ve CEN Standardına göre ısı iletim katsayısı 0,065 W/mK değerinden küçük olan malzemeler ısı yalıtım malzemesi olarak tanımlanır. Diğer malzemeler yapı malzemesi olarak kabul edilir.

Isı yalıtım malzemeleri:

  • Mineral lifli ısı yalıtım malzemeleri (Cam yünü, Taş yünü)
  • Mineral Isı yalıtım malzemeleri (Genleştirilmiş perlit)
  • Sert Plastik köpük ısı yalıtım malzemeleri ( Taneli polistren – EPS, Ekstrüde polistren –   XPS, Poliüretan vb..)

Olmak üzere üç gruba ayrılır.

Isı yalıtım ürünlerinin üzeri cinslerine bağlı olarak su yalıtım malzemeleri ile örtülmeli ve ısı yalıtım ürünlerinin bünyelerine su girmesi önlenmelidir. Bu kural bünyesine su almayan ısı yalıtım malzemeleri için uygulanmayabilir ve su yalıtım katmanı ısı yalıtım katmanı altında yer alabilir. Yalıtım yapılırken nem ve buharın dışarı atılması için gerekli havalandırma tedbirleri alınmalıdır. Üzerinde yük taşıyacak olan ısı yalıtım malzemeleri mekanik yük ve darbelere dayanıklı olmalıdır.

 

KİREMİT ÇATI AKTARMA

 Ülkemizdeki çatıların büyük kısmı kiremit örtüden oluşmaktadır. Binaların ömrünün en az 50 yıl olduğu düşünülürse, son 50 yılda yapılan binaların üçte ikisinin çatısının kiremit olması da normaldir. Kiremit çatılar ülkemiz geleneksel mimarisinin de bir yansımasıdır. 1700’lü yıllarda kurulan ilk kiremit fabrikasından bu yana, Türkiye’de yapılan binaların çok büyük kısmının çatıları kiremitten inşa edilmiştir.

Kiremitin ham maddesi olan kilin ülkemizde bolca bulunması da bu tercihin artmasına sebep olmuştur. Daha ucuz ve kolay bulunur bir malzeme olan kiremitin, yalıtkanlık ve suyu az emme özelliği nedeniyle çatıların büyük kısmı kiremitten oluşur. Ancak dolu, fırtına, rüzgar ve şiddetli yağmurlar gibi sebeplerle kiremit çatılarda zaman içinde kırılma ve kaymalar görülür. Bu yüzden kiremit çatıların düzenli olarak elden geçirilmesi ve tamiri gereklidir. Aksi takdirde çatı altına yani binanın çatı zeminine su ve soğuk hava girişi olacak ve çatı kendisinden beklenen işlevi yerine getiremeyecektir.

Çatı kiremit tamiri işine, kırık ve bozulmuş kiremitlerle sağlam kiremitlerin ayrılması ile başlanır. Bunu yaparken sağlam kiremitlere zarar verilmemeye özen gösterilmelidir. Toplanan kiremitlerin sağlam olanları bir yere ayrılır. Kırık yada bozuk kiremit sayısı kadar yeni kiremit tedarik edilir. Bundan sonra kiremit altı örtüsünün değiştirilmesi gerekir. Eğer merteklerde deformasyon varsa bunların da ustalıkla değiştirilmesi ve yenilenmesinin yapılması şarttır. Aksi takdirde kiremit tamirinden beklenen sonuç tam olarak alınamaz.

Yeni kiremitlerle beraber tüm kiremitlerin yerlerine yerleştirilmesinden sonra, köşebentlerin de bu iş için özel olarak üretilen kiremitlerle beton dökülerek yapıştırılması şarttır. Kiremitlerin bacalar ve saçaklarla birleştiği yerlerinde sağlam şekilde yapıştırılması ve izole edilmesi gerekir.

Kiremit çatıların her sene gözden geçirilerek çatı kiremit tamiri yapılması sizi çok daha büyük masraflardan kurtaracaktır. Çatı kiremit tamiri zor ve masraflı bir iş değildir. Düzenli yapılması halinde çatınızı uzun yıllar güvenle kullanabilirsiniz.

Çatı kiremit tamiri işlerinizde güvenilir ve uzman bir firma ile çalışmak, sağlıklı çatılar altında yaşamak sizin de hakkınız. Çatılarınız için en doğru ve kaliteli uygulamalar için bizimle irtibata geçiniz.